Παρασκευή 17 Αυγούστου 2012

ԲԱՐՁՐԻՑ




Իմ բարի սրտի էն մեծ խոհերից,
Էն մեծ խոհերի անհուն խորերից՝
Կամեցաւ՝ ելաւ իմ հզօր հոգին,
Որ բարձրից նայի Աստուծոյ աշխարհքին:

Ու պայծառ ցոլաց դէպ վերին այեր՝
Մարդկային ամէն հնարքներից վեր,
Վե՜ր ամէն շուքից եւ շամանդաղից՝
Մինչեւ լուսեղէն ոլորտն անթախիծ:

Ու իր հարազատ բարձունքիցը լոյս՝
Անչար, անաչառ, անդորր ու անյոյզ՝
Պարզ, ամենատես հայեացքովը նա
Ճառագեց ներքեւ՝ աշխարհքի վրայ:

Տեսաւ աշխարհքը՝ գեղեցի՜կ, անվե՜րջ,
Եւ հայրենիքներն անձուկ նրա մէջ,
Եւ աստուածները նրանց զանազան,
Եւ սուրբերը խիստ, խտրող ու դաժան:

Տեսաւ՝ ուտում են ամէնքն ամէնքին.
Ամէն հայրենիք՝ իրեն զաւակին,
Եւ իր պաշտողին՝ ամէն մի աստուած,
Եւ կեանքը տանջանք, ցաւ համատարած:

Ու ոչ մի երկիր չկայ հանգչելու-
Խոր, արարչական հանգիստն անխռով,
Ու ոչ մի անկիւն չկայ շնչելու
Շունչն աստուածային՝ լի անվերջ սիրով...

Անպատում վշտով վերստին նայեց
Իմ էս մեծ սրտին՝ աշխարհքից էլ մեծ,
Անսահմա՜ն աշխարհք, եւ սէր ընդհանուր,
Եւ մարդը ուրախ, եւ երգ ամէնուր...

Ու իջաւ նորից էնտեղ հանգչելու-
Խոր, արարչական հանգիստն անխռով,
Էնտեղ հանգչելու, էնտեղ շնչելու
Էն մեծ խոհերով, էն անվերջ սիրով...


Յովհաննէս Թումանեան 

ՇԻՆԱԿԱՆԻ ԱՌԱՒՕՏԵԱՆ ԵՐԳԸ






Ա՜յ մարդ, այսօր շատ քընեցար ննջեցիր,
Առաւօտեան հով ժամանակն անցուցիր.
Արեգակը ծովի ծայրէն ծագեցաւ,
Ջերմութիւնը ձորն ու դաշտը փռուեցաւ:

Ընկերներդ վաղ արտերը գնացին,
Ցորեն, գարին, գերանդիով հնձեցին,
Խուրձ կապեցին, բարդ բարդեցին դաշտումը,
Նըստան հանգչիլ կաղնիներու հովումը:

Ա՜ մարդ, վեր կաց, սառը ջրով լուացուի՛ր,
Գօտիդ կապէ, գերանդիդ ա՛ռ, դաշտ հասի՛ր,
Քանի ծով է՝ հունձըդ արա՛ արտումըդ,
Հունձըդ հընձէ, մի՛ ծուլանար գործումըդ:

Խուրձըդ կապէ, բարդըդ բարդէ, տուն արի,
Հանգստացիր երբ քո հունձըդ կատարի.
Բե՛ր գերանդիդ կախէ պատէն քո տանը,
Ես իրիկուն կը պատրաստեմ սեղանը:

Ա՜յ մարդ, հերիք ինչ որ այսօր քնեցար,
Աչքըդ մէկ բա՛ց, տես թէ որչափ ուշացար.
Մեր դրացին վաղ անց կացաւ կամուրջէն,
Վաղ լռել է մեր գզիրը ձայնելէն:

Ի՞նչ ես պառկել, ի՞նչ ես քնել սիրական,
Արեգական շողը հասաւ մեր դրան.
Մի ծուլանար, ժամանակըդ խնայէ,
Այն պիտի մեզ բոլոր ձմեռը կերակրէ:


Ռափայէլ Պատկանեան

Πέμπτη 16 Αυγούστου 2012

ՓՈՂՈՑԻ ԵՐԳԸ




Պատուհանիս տակ լալիս է կրկին
Թափառիկ երգչի երգը ցաւագին,-
Տխուր այդ երգը վաղուց եմ լսել,
Կարծես թէ ես եմ այդ երգը հիւսել,
Կարծես թէ ես եմ լալիս այդ երգում,
Կարծես թէ քեզ եմ կարօտով երգում:


Վահան ՏԷրեան
1909

ԳԻՒՂԻՍ ՃԱՄԲԱՆ





Կեանքի նաւակն հետք չթողուց իր ետին,
Մոռացումը առաւ ինձմէ ամէն բան,
Հին երազներս ամպերու պէս կ'անհետին,
Յիշատակն ալ կ'անցնի երգի մը նման...

*****

Հոգիս սակայն կը յիշէ՛ քեզ,
Քե՛զ, ծաղկաւէտ գիւղի՛ս ճամբան,
Ուր քալէինք գառնուկս ու ես
Դէպի պուրակն ու բուրաստան,
Անմեղութեան երազին պէս:

Ու քովիկէդ դողդողագին
Սահէր աղուոր, վճիտ առուն,
Մե՛րթ կամուրջին, եւ մե՛րթ մարգին
Տակ պահուելով՝ կ'երթար հեռուն,
Ամայութեան իբրեւ ոգին:

Բարակ, նիհար քանի մը ճիւղ
Կը զատուէին վըտիտ բունէդ,
Մին կը դիմէր դէպ' անշուք գիւղ,
Կը տարածուէր, կ'ըլլար անհետ,
Բոլորելով խրճիթն ու հիւղ:

Մին կը մագըլցէր բլուրն ի վեր
Միւսը կ'իջնէր ձորակէն վար,
Ուր ռւռենին կու տար ստուեր,
Ու սրինգն իր երգը կու լար,
Զոր կրկնէի՛ն գարնան հովեր:

Ձմեռն ալ, երբ ձիւնն սպիտակ
Կը գտնէր մեզ շուրջ թոնիրին,
Անհետ կ'ընէր իր ծալքին տակ
Մեր հին գիւղին վտիտ ուղին,
Ինչպէս մարգերն ու մանիշակ:

*****

Տաշուած քարէ ուղիղ ճամբան
Կը տանի զիս արդ ի ծովափ,
Կը ճմլըուի՛ հոգիս սակայն,
Մտածումով մը հրատապ,
Ու կը թռչիմ հին մանկութեան:

Հոն փակ թէեւ, սակայն աղուոր
Ու երփնագեղ էր հորիզոն,
Հմայքներով լի բիւրաւոր
Անմեղութիւն կը խայտար հոն՝
Ճամբուն վրայ ոլոր-մոլոր:

Մին կը մագըլցէր բլուրն ի վեր,
Միւսը կ'իջնէր ձորակէն վար,
Ուր ռւռենին կու տար ստուեր,
Սրինգն իր երգը կու լար,
Զոր կրկնէի՛ն գարնան հովեր:

Կեանքի նաւակն հետք չթողուց իր ետին,
Մոռացումը առաւ ինձմէ ամէն բան,
Հին երազներս ամպերու պէս կ'անհետին,
Յիշատակն ալ կ'անցնի երգի մը նման...


Ռուբէն Որբերեան

ԵՐԱԶ ՈՒ ԿԵԱՆՔ



Ես չգտայ կեանքին մէջ,
Իր էջերուն մէջ հազար՝
Ճաճանչաւոր ոչ մէկ էջ
Իմ երազիս հաւասար...

Ես չկրցայ երազէս
Ապրիլ ոչ իսկ տող մ' երբեք.
Խաւարին մէջ կ'երթամ ես
Այս մտածմամբ սրտաբեկ...

Երազն ինչպէ՞ս կը ծնի,
Այնքան աղուոր, լուսաւոր,
Կեանքի մութէն դժպըհի...

Բայց չէ՞ արդեոք կեանքն անոր՝
Երազին ծնունդն անկատար,
Զայն չգտնող, խնդրո՜ղ յար...


Վահան Թէքէեան

ԳԻՇԵՐՆ ԻՋԱՒ




Գիշերն իջաւ անամպ, անհուն,
Բիւր բիւրեղէն ի՜նչ նուրբ անուն
Տալ անուրջի այս սուրբ պահուն.
-Ա՜խ, ապրելո՜ւ երջանկութիւն...

Կ'անէանայ նաւն հեռակայ,
Լիճն երազ մ' է, կայ ու չկայ.
Ջուրի շշունջն է լոկ վըկայ,
-Շշնջելո՜ւ երջանկութիւն...

Վերն հազար աստղ, վարն հազար լոյս,
Կիսաստուերին մէջ հոգեյոյզ,
Կը խօսակցին քար, վըտակ, բոյս.
-Ա՜խ, իրերո՜ւ երջանկութիւն...

Ու կը ձայնէ մատուռն յստակ.
-Սա ծերունի ծառերուն տակ,
Այս քաղցրութեան մէջ բովանդակ
Քարանալո՜ւ երջանկութիւն...


Ռուբէն Սեւակ

ՎԵՐԵԼՔ




Հասա՜յ, հասա՜յ, հոգիիս հետ,
Ոսկի դուռներն անհունին.
Մտածումներըս կը տժգունին,
Կ'ըլլան յոյզե՛րս իսկ անհետ...

Այս ի՛նչ գիշեր է տարօրէն...
Այս ի՛նչ երկինք ու աստղեր...
Կարծես մարմինս եմ ալ թաղեր
Ու կը փախչի՛մ դաշտերէն...

Կը ծընրադրե՛մ քեզի, ո՜վ Սէր,
Դո՛ն բերիր զիս մինչեւ հոս.
Առաջ անդո՜ւնդըն էր ու քաոս.
Հիմա աստղե՜ր ու աստղե՜ր...


Մատթէոս Զարիֆեան